ریاضیات

⚡ نرخ دوز (Dose Rate)

نرخ دوز، مقدار انرژی پرتو جذب‌شده توسط واحد جرم در واحد زمان است و در فیزیک پرتوها و پرتودرمانی کاربرد فراوان دارد.

۱. تعریف

Ḋ = dE / (dm · dt)

Ḋ: نرخ دوز، dE: انرژی جذب‌شده، dm: جرم، dt: زمان

۲. کاربردها

• رادیوگرافی و پرتودرمانی
• آشکارسازی پرتوهای کیهانی و گاما
• محیط‌های صنعتی و هسته‌ای

۳. ارتباط با آشکارسازها

در آشکارسازها، جریان جمع‌آوری‌شده یا نرخ شمارش با نرخ دوز مرتبط است:

Ḋ ∝ I ∝ r

در دستگاه استوانه‌ای (r, θ, z)، توزیع نرخ دوز می‌تواند به شکل زیر نمایش داده شود:

Ḋ(r,θ,z) = Ḋ₀ · e^(−α r) cos(k z − ω t)

نرخ دوز، شاخصی برای اندازه‌گیری شدت و اثر پرتوها بر ماده است.