در حریمِ بخشپذیری: از خارجقسمت تا حاصلضرب
گروه بخشپذیر، آن است که گویی دریای بیکران است؛ دستِ جبر اگر از آن پیمانهای برگیرد (با عملِ خارجقسمت) یا شاخههایش را در کنار هم نشاند (با عملِ ضرب مستقیم)، گوارایی و «بخشندگیِ» آن هرگز نمیکاهد. در این مقال، دو حکمِ زرینِ این حوزه را مرور میکنیم:
۱. بخشپذیری در گروه خارجقسمتی
اگر A یک گروه بخشپذیر باشد و C زیرگروهی از آن، گروهِ خارجقسمتی A/C نیز بخشپذیر است.
برهانِ کوتاه:
هر عنصرِ A/C به صورت همدستهٔ (a + C) است. چون A بخشپذیر است، هر عنصرِ آن را میتوان به مضربِ دلخواهِ z تجزیه کرد (a = a'z). پس همدستهٔ حاصل نیز به همین صورت به مضربِ z تجزیه میشود:
(a + C) = (a' + C)z
این یعنی تمامِ عناصرِ A/C از جنسِ مضربهای z هستند و این، تعریفِ صریحِ بخشپذیری است.
۲. بخشپذیری در حاصلضرب و مجموع مستقیم
حاصلضرب مستقیم (∏ Ai) و مجموع مستقیم (⊕ Ai) از خانوادهای از گروههای بخشپذیر، همواره بخشپذیر باقی میمانند.
حکمتِ ریاضی:
چون عملِ ضرب در عدد صحیح z، بهصورت مؤلفهبهمؤلفه (Component-wise) انجام میشود و هر مؤلفه (هر Ai) بهخودیِ خود بخشپذیر است، پس کلِ ساختار نیز در برابرِ تقسیم، تابآور و پایاست:
(∏ Ai)z = ∏ (Aiz) = ∏ Ai
خلاصهٔ کلام:
بخشپذیری، صفتی است که در عبور از مراحلِ ساختاری (خارجقسمتگیری، ضرب مستقیم و مجموع مستقیم)، از میان نمیرود. این ثبات، نشان از اصالتِ این مفهوم در ساختارِ گروههای آبلی دارد.
در این وبلاگ به ریاضیات و کاربردهای آن و تحقیقات در آنها پرداخته می شود. مطالب در این وبلاگ ترجمه سطحی و اولیه است و کامل نیست.در صورتی سوال یا نظری در زمینه ریاضیات دارید مطرح نمایید .در صورت امکان به آن می پردازم. من دوست دارم برای یافتن پاسخ به سوالات و حل پروژه های علمی با دیگران همکاری نمایم.در صورتی که شما هم بامن هم عقیده هستید با من تماس بگیرید.