قضیهٔ وحدتِ درون و برون: همارزیِ مجموعِ مستقیمِ خارجی و داخلی
در سیرابشدن از چشمهسارِ رستهٔ مدولها (MR)، به منزلی میرسیم که مرزِ میان «عالمِ خارج» (External Direct Sum) و «عالمِ درون» (Internal Direct Sum) فرومیریزد و یگانگیِ ساختار رخ مینماید.
متن قضیه:
اگر {Ai}i ∈ I خانوادهای از R-مدولها در رستهٔ MR باشد، آنگاه زیرمدولهایی چون A'i در حاصلجمعِ مستقیمِ خارجی وجود دارند بهگونهای که:
Ai ≅ A'i و ∐i ∈ I Ai = ⊕i ∈ I A'i
به بیان دیگر: مجموعِ مستقیمِ خارجیِ Aiها، عبارت است از مجموعِ مستقیمِ داخلی از زیرمدولهای A'i که هر یک با Ai یکریختند.
یادآوریِ تقابلِ واژگان:
• ∏i ∈ I Ai : ضرب مستقیم خارجی (حاصلضرب مستقیم)
• ∐i ∈ I Ai : حاصلجمع مستقیم خارجی (همضرب / ضرب مستقیم با تکیهگاه متناهی)
برهان و تعقیبِ عناصر (Element Chase)
گام نخست (پوششِ زیرمدولها):
با توجه به تعریفِ تعبیه و شمولِ A'iها در ساختار، آشکار است که مجموعِ زیرمدولهای داخلی در بطنِ اجتماع گنجانده شده و بخشی از فضا را میسازد:
∑i ∈ I A'i ⊆ ∐i ∈ I Ai
گام دوم (تکیهگاه متناهی و تجزیهٔ یگانه):
اینک فرض کنیم عنصری ناصفر چون α = (ai) ≠ 0 از حاصلجمع مستقیمِ خارجی ∐i ∈ I Ai برگزینیم. بنا بر سرشتِ تکیهگاهِ متناهی، تنها شمارِ متناهی از مؤلفهها ناصفرند؛ فرض کنیم این مواضعِ ناصفر با شاخصهای {i1, i2, …, in} مشخص شوند:
α = ( ai1, ai2, …, ain ) ≠ 0
به حکمِ یکریختیهای نگاشتهای تعبیه (کانونیکال):
a_{i_1} ∈ A_{i_1} ≅ A'_{i_1}
a_{i_2} ∈ A_{i_2} ≅ A'_{i_2}
...
a_{i_n} ∈ A_{i_n} ≅ A'_{i_n}
( a_{i_1}, a_{i_2}, ..., a_{i_n} ) ∈ A'_{i_1} + A'_{i_2} + ... + A'_{i_n}
از این رو، هر عنصرِ دلخواه چون α در حاصلجمعِ R-زیرمدولها مینشیند:
(ai) ∈ A'i1 + A'i2 + … + A'in ⊆ ∑i ∈ I A'i
چون این شمول برای هر عنصرِ دلخواه α برقرار است، برابریِ دو مجموعه اثبات میگردد و مجموعِ مستقیمِ خارجی، عیناً به صورت مجموعِ مستقیمِ داخلیِ نسخههای یکریخت بازتعریف میشود:
∀ α ∈ ∐i ∈ I Ai ⇒ ∑i ∈ I A'i = ∐i ∈ I Ai
نکتهٔ نهایی استاد:
خارجی دیدنِ مجموع، تنها رهایی از قیدِ اشتراکهای اولیهاست؛ اما با نشاندنِ مؤلفهها در جایگاههای مجزا (تعبیهها)، فضای بیرونی خود به خانهٔ درونیِ جمع مستقیم بدل میگردد.
در این وبلاگ به ریاضیات و کاربردهای آن و تحقیقات در آنها پرداخته می شود. مطالب در این وبلاگ ترجمه سطحی و اولیه است و کامل نیست.در صورتی سوال یا نظری در زمینه ریاضیات دارید مطرح نمایید .در صورت امکان به آن می پردازم. من دوست دارم برای یافتن پاسخ به سوالات و حل پروژه های علمی با دیگران همکاری نمایم.در صورتی که شما هم بامن هم عقیده هستید با من تماس بگیرید.