بخش دوازدهم: دستاوردهای بنیادین افراز واحد؛ از ساخت متریک ریمانی تا انتگرالگیری
پس از اثبات قضیهٔ وجود افراز واحد بر روی چندلاهای پارافشرده، استاد علیاکبر عالمزاده به زیباترین جلوهٔ این نظریه میپردازند: چگونه میتوان ساختارهای هندسی موضعی را به موجودیتهای هندسی سراسری و یکپارچه تبدیل کرد؟ این درسنامه به سه قضیهٔ محوری حاصل از این تکنیک اختصاص دارد.
قضیه ۱: تضمین وجود متریک ریمانی بر هر چندلای پارافشرده
صورت قضیه: هر چندلای هموار پارافشردهٔ M، پذیرای حداقل یک تانسور متریک ریمانیِ مثبت معینِ هموار g است.
برهان قضیه ۱:
فرض کنیم {(Uα, xα)} اطلسی از کارتهای موضعی برای چندلای M باشد.
بر روی هر تکهٔ باز Uα، با استفاده از مختصات موضعی (xα1, ..., xαn)، متریک اقلیدسی استاندارد موضعی gα را تعریف میکنیم:
gα = ∑i=1n dxαi ⊗ dxαi
این متریک روی Uα متقارن و اکیداً مثبت معین است.
حال افراز واحد هموار {φα} تابع پوشش {Uα} را در نظر میگیریم و تانسور متریک سراسری g را به شکل زیر میسازیم:
g = ∑α φα gα
اثبات مثبتمعین بودن: برای هر بردار مماس ناصفر X ∈ TpM، داریم:
g(X, X) = ∑α φα(p) ⋅ gα(X, X)
از آنجا که φα(p) ≥ 0 و حداقل برای یک اندیس مانند α0 مقدار φα0(p) > 0 است و gα0(X, X) > 0، بنابراین همواره g(X, X) > 0 خواهد بود. پس g اکیداً مثبتمعین و در همهجا هموار است.
قضیه ۲: انتگرالگیری از فرمهای دیفرانسیلی روی منیفلدها
اگر ω یک n-فرم دیفرانسیلی با تکیهگاه فشرده روی چندلای جهتپذیر M باشد، انتگرال سراسری آن به کمک افراز واحد به صورت زیر تعریف میشود:
∫M ω = ∑α ∫Uα φα ω
نکته برهان استاد: چون تکیهگاه φαω درون کارت Uα فشرده است، انتگرال هر جمله در فضای اقلیدسی ℜn محاسبه شده و حاصلجمع به انتخاب افراز واحد وابسته نیست.
قضیه ۳: ایزومورفیسم جبر جوانهها (Germs of Smooth Functions)
فرض کنیم ℱm جبر جوانههای توابع هموار در نقطهٔ m ∈ M باشد و ℐm ایدهآلِ شامل توابعی سراسری باشد که در همسایگی از m همانی با صفرند. بنابر قضیه تمدید موضعی:
ℱm ≅ C∞(M) / ℐm
این تناظر نشان میدهد هر جوانهٔ موضعی، دارای یک نمایندهٔ هموار سراسری در C∞(M) با تکیهگاه فشرده است.
دستنوشتههای استاد علیاکبر عالمزاده — پایان مباحث افراز واحد و تمدید / آغاز آنالیز تانسوری و میدانهای برداری
در این وبلاگ به ریاضیات و کاربردهای آن و تحقیقات در آنها پرداخته می شود. مطالب در این وبلاگ ترجمه سطحی و اولیه است و کامل نیست.در صورتی سوال یا نظری در زمینه ریاضیات دارید مطرح نمایید .در صورت امکان به آن می پردازم. من دوست دارم برای یافتن پاسخ به سوالات و حل پروژه های علمی با دیگران همکاری نمایم.در صورتی که شما هم بامن هم عقیده هستید با من تماس بگیرید.